Kerndoel 35A: creatieve maak- en denkstrategieën in de praktijk
Kerndoel 35A gaat over creatieve maak- en denkstrategieën in een iteratief kunstzinnig proces. Het draait dus niet om het eindwerk, maar om wat leerlingen onderweg leren: experimenteren, ideeën stapelen, kiezen en bijstellen. In dit artikel lees je wat dit kerndoel inhoudt en hoe je er morgen mee aan de slag kunt.
Wat zegt kerndoel 35A?
'De leerling gebruikt creatieve maak- en denkstrategieën in een iteratief kunstzinnig proces.'
De kern zit in dat woord iteratief: een kunstzinnig proces is niet rechtlijnig. Leerlingen proberen iets, kijken wat het oplevert, gooien een deel weer om en gaan opnieuw. Dat herhalen, vergelijken en aanscherpen is precies wat dit kerndoel beoogt.
Het gaat dus niet alleen om vaardigheid met materiaal of techniek. Het gaat om de strategie eronder: hoe kom je op ideeën, hoe gebruik je het werk van anderen als inspiratie, hoe maak je keuzes en hoe stel je je werk bij na een tussentijdse blik?
Kerndoel 35A in de praktijk
Hoe ziet dit eruit in een gewone les? Een paar concrete voorbeelden uit het domein "Artistiek creatief vermogen":
- Veel proberen, dan kiezen: leerlingen experimenteren in vijftien minuten met zo veel mogelijk technieken om een onderwerp te verbeelden. Daarna kiezen ze welke twee ze willen uitwerken en leggen ze uit waarom.
- Eén onderwerp, meerdere vormen: de klas werkt rond het thema "thuis". Iedereen maakt eerst een schets, daarna een foto, daarna een klein gedicht. Aan het eind kiezen ze welke vorm hun verhaal het sterkst vertelt en bespreken ze waarom.
- Ideeën combineren: in tweetallen leggen leerlingen elkaars ontwerpschetsen naast elkaar. Ze pikken telkens één element uit het werk van de ander en gebruiken dat in een nieuw gezamenlijk ontwerp.
- Tussenpresentatie: halverwege het project laat elke leerling zien wat er staat. Ze vertellen welke technieken ze gebruikt hebben en wat hun volgende stap wordt. De klas geeft één concrete suggestie mee.
Waar hoort kerndoel 35A bij?
Kerndoel 35A is het eerste kerndoel in het domein "Artistiek creatief vermogen" binnen het leergebied Kunst en Cultuur. Dit domein gaat over hoe leerlingen hun eigen kunstzinnige denken ontwikkelen, los van een specifieke discipline of techniek.
In hetzelfde domein staan ook kerndoel 35B (de leerling onderzoekt het eigen artistiek creatief vermogen) en kerndoel 35C (de leerling onderzoekt betekenissen van kunst en cultuur). Samen vormen ze de basis waarop de andere kunst-en-cultuurdoelen voortbouwen.
De andere domeinen binnen Kunst en Cultuur in het primair onderwijs zijn:
- Domein 1 "Artistiek creatief vermogen": 35A, 35B, 35C
- Domein 2 "Maken en betekenis geven": 36A, 36B
- Domein 3 "Meemaken en betekenis geven": 37A, 37B
Ter context: 35A maakt deel uit van de nieuwe invulling van het leergebied dat tot nu toe bekend stond als "kunstzinnige oriëntatie". De nadruk op proces en strategie is daarbij explicieter geworden dan voorheen.
Tips om met kerndoel 35A aan de slag te gaan
1. Plan tijd voor mislukken in. Een iteratief proces betekent dat een eerste idee bijna nooit het eindresultaat is. Geef leerlingen expliciet ruimte om dingen weg te gooien en opnieuw te beginnen. Maak dat een onderdeel van de les, niet iets dat tussendoor moet.
2. Maak het proces zichtbaar. Laat leerlingen schetsen, foto's of korte notities bewaren van elke stap. Aan het eind van een project bespreken ze niet alleen het eindwerk, maar laten ze ook zien hoe ze daar gekomen zijn. Dat helpt om strategieën bewust te maken.
3. Werk met korte feedbackmomenten. Plan halverwege een mini-presentatie. Eén suggestie van een medeleerling is vaak genoeg om een werk een andere kant op te duwen. Zo oefenen leerlingen tegelijk met geven en ontvangen van feedback.
Kortom
Kerndoel 35A vraagt iets anders dan een mooi eindproduct. Het vraagt om leerlingen die durven proberen, kiezen, weggooien en opnieuw beginnen. Geef ze de tijd, de taal en de feedback om dat proces te leren herkennen. Veel plezier met experimenteren in je kunst-en-cultuurlessen.